Slavna istorija FK Bora

Tema oko Meridijan Superlige i njenog funkcionisanja je među najaktuelnijim u ovom trenutku u našem fudbalu. Neki misle da u njoj treba da igraju samo finansijski najstabilniji klubovi ali postoji sve veće nezadovoljstvo klubova i navijača u ostatku Srbije činjenicom da su to iz godine u godinu uglavnom klubovi sa područja glavnog grada Beograda. Fudbalska Srbija na drugoj strani sve više umire, pri toj činjenici se zatvaraju oči i problem se zaobilazi. Došlo se do toga da se naša MSL liga sa 50% klubova iz Beograda sa pravom naziva “tramvaj” ligom, a da se mnogi veliki fudbalski centri još u vreme bivše Jugoslavije gase i nestaju na fudbalskoj mapi. Radnički iz Niša nekadašnji polufinalista Kupa UEFA postaje trećeligaš, dugi niz godina isti slučaj je i sa Kragujevcem, Suboticom, Leskovcem, Valjevom, Užicem a nestaju i Zemun, Novi Pazar, Vranje, Pirot itd. Jedan od njih je i Fudbalski Klub Bor. Klub sa izuzetnom tradicijom ali danas četvrtoligaš član zonskog takmičenja u kome se nalazi u sredini tabele.

FK Bor osnovan je 1919 godine. Prvi naziv ekipe bio je ASOTIATION SPORTIVE BOR(ASB). Bio je to kombinovani srpsko-francuski tim. Klubom je upravljao izvesni Loren Francuz koji je bio poslovođa mašinske službe u Borskom rudniku. Vrlo malo je ostalo podataka o samim počecima kluba ali se zna da je prva zvanična utakmica odigrana 1920 godine. Klub se zvao ASB do početka Drugog svetskog rata kada je preimenovan u BSK. Taj klub je bio najuspešniji na području Istočne Srbije i osvajao je na takmičenjima tog dela Srbije prve trofeje. Juna 1950 odigrana je u Boru utakmica između podmlatka FK Bora i FK Partizana nerešeno 1:1. Tada je počela prva fudbaska afera u Srbiji. Miloš Milutinović član Bora zapao je za oko Partizana i posle mnogo peripetija godinu dana kasnije ipak je potpisao za poznati beogradski klub da bi ubrzo postao “plava čigra” jedan od najboljih napadača u Evropi. Godine 1953 Bor je prvi put zaigrao u Srpskoj ligi, u tom vremenu pamte se pobede nad Niškim Radničkim 7:0 i Kragujevačkim 9:1. Ulazak u Drugu saveznu ligu desio se 1963 godine. Prva drugoligaška utakmica Bora bila je u Zemunu poraz od 3:0. Godine 1967 usledila je prva blistava sezona FK Bora. Na jesenjoj polusezoni je bio prvi na tabeli, u osmini finala Kupa savladan je Radnički u Nišu 3:2 nakon produžetka (2:2). U 1/4 finala Kupa lako je savladana Sloboda iz Tuzle u Boru 3:1, a onda je u polufinalu izvučen iskusni prvoligaš Vojvodina iz Novog Sada. Novosađani su najavljivali pobedu u Boru. Bio je to 15 maj 1968. Na stadionu 10000 gledalaca. Na kraju 2:1 za Bor. Finale. Crvena Zvezda. Nema vremena za slavlje, nedelju dana kasnije finale sa najvećim klubom u bivšoj Jugoslaviji i to na najvećem stadionu beogradskoj “Marakani” pred 30000 gledalaca. Prvu veliku priliku za gol imao je Bor preko Šorbana koji se ipak spetljao. Zvezda je u poslednjim trenucima prvog dela došla u vođstvo. U nastavku Borani su sagoreli i poraženi su sa 7:0 (ove godine se u Boru navršilo 40 godina od tog događaja ali se niko iz kluba nije potrudio da to obeleži na pravi način). U toj istorijskoj utakmici za Bor su igrali: Hajduković, Rajzner, Ranković, Perišić, Radulović, Živanović, T.Petrović, Sopić, Šorban, Tomić, Paulinc. Trener je bio Radojica Radojičić. Ali taj poraz ih nije destabilizovao i Bor je ušao u Prvu ligu. U prvoj prvoligaškoj utakmici Bor je kod kuće pobedio Zagreb 2:1. Angažovan je iskusni trener iz Sarajeva Marsel Žigante a pošto Crvena Zvezda kao prvak ide u Kup Evropskih šampiona Bor kao finalista dobija priliku da nastupi u Kupu kupova Evrope( današnji Kup UEFA). U 1. kolu izvučen je Union iz Berlina ali su Nemci odustali pa je kao zamena dobijen Slovan iz Bratislave, ekipa u kojoj su nastupali reprezentativci tada najače Čehoslovačke Popluhar, Kvašnjak, Vencel, Lokl, Hrdlička, braća Čipovič, Moder, braća Zloh. Bio je 8. septembar 1968. Bor je gostovao u Bratislavi i izgubio sa 3:0. U revanšu potpuna dominacija Bora. Poluvreme 2:0 za Bor. Do kraja i pored mnogobrojnih prilika ostalo je 2:0 ali Bor nije obrukao domaći fudbal. Godinu dana kasnije klub je predstavljao našu zemlju u Balkankom Kupu koji se tada igrao. Ispao je iz takmičenja u grupi sa Dinamom iz Tirane i Univerzitateom iz Krajove i pored velikih očekivanja. U drugom kolu domaćeg šampionata te sezone prvi put uzima bod nekom šampionu Bor-Partizan u Boru 1:1. Na dan žena 1970 prvi put je u Prvoj ligi doneo bod sa gostovanja u Beogradu sa OFK-om 1:1. Strelac za Bor bio je Šorban a za jaki OFK Santrač, za koji su još nastupali Stepanović, Krivokuća, Zec, Petković. Krajem jula u Boru je gostovao engleski prvoligaš Norič Siti koji je pobedio sa 2:1. I u drugom delu prvenstva nerešeno sa šampionom Partizanom na stadionu JNA 1:1. Partizan je igrao sa Ćurkovićem, Radanovićem, Vukotićem, Bjekovićem u timu a Bor je imao u sastavu reprezentativca Borišu Đorđevića koji je kasnije karijeru nastavio u slavnom Hamburgu. Prvu utakmicu pod reflektorima Bor je odigrao sezone 1971 na Marakani protiv Zvezde i izgubio 2:0. Te sezone je ispao iz Prve lige ali se naredne odmah vratio u najviši rang. Od aktivnog igranja u FK Boru 22 avgusta 1972 oprostio se sjajni Ištvan Šorban u prijateljskom meču sa Arisom iz Soluna u Boru 3:1 za Bor. 1972 godine Bor je poražen od neki smatraju najboljeg tima u istoriji Crvene Zvezde 4:0( Dujković, Keri, Bogićević, Pavlović, Dojčinovski, Novković, Pižon Petrović, Karasi, Lazarević, Aćimović, Džajić). Te sezone najači tim je imao Splitski Hajduk(za koji je nastupala skoro pola reprezentacije) kojeg su na utakmici u Boru posmatrali predstavnici engleskog Lidsa pošto su trebali sa njima da igraju u KEŠ. Bor je glatko pobedio 3:0 a posle utakmice Englezi su rekli: “Da nismo znali ko je Bor,pošto su domaći igrali u belim,imali bi smo mnogo razloga za strah, vi iz Bora imate sjajnu ekipu”. Tih godina tri sezona za redom Partizan nije uspevao da pobedi Bor. Na dan rudara 1973 Bor je kod kuće pobedio reprezentaciju Kube sa 3:0. Te sezone 7 oktobra u Boru je pobeđena Crvena Zvezda 1:0 pred 12000 gledalaca. U novebru 1973 prva pobeda na stadionu JNA nad Partizanom 3:2. Naredne sezone Nacionalna televizija je prvi put prenosila direktno meč iz Bora Bor-Dinamo Zagreb 2:0. Sezone 1975 Bor je savladao Crvenu Zvezdu sa 2:1 i izbacio je iz borbe za titulu, to je poslednja pobeda Bora nad Beograđanima i ujedno poslednja sezona FK Bora u Prvoj ligi. Nekoliko narednih sezona Boru je malo trebalo da se vrati u Prvu ligu ali ipak to nije uspeo.

Sezone 1985/1986 klub je napustio Drugu ligu i postao član Srpske lige. Godine 1988 klub se vratio u Drugu ligu i tu je i ostao narednih nekoliko sezona ali više zahvaljujući reorganizaciji i napuštanju takmičenja od strane klubova iz drugih republika SFRJ. U periodu od 1993-1996 Bor je tavorio u Srpskoj ligi a onda se vratio u Drugu ligu zajedno sa Pirotskim Radničkim, a ta dva rivala su odigrala 1996 utakmicu za pamćenje koju je u snimku prikazao i RTS, u Boru je bilo 1:o za Piroćance pred 8000 gledalaca. Neki od igrača Bora koji su nosili igru tima u Drugoj ligi bili su golman Stanojev, Tešić, Sokolov, Nikolić, Nikolovski itd. Sledeće sezone fudbaleri Bora su savladali u prijateljskom meču mladu reprezentaciju Jugoslavije u Boru 1:0. Narednih nekoliko godina iz kluba je najavljivan veliki povratak u Prvu ligu ali to je ipak bila samo velika želja. Decembra 1999 u Boru je odigrana poslednja velika utakmica u šesnaestini finala domaćeg Kupa u Boru je gostovala Crvena Zvezda. Za Bor su igrali : Stanković, Petković, Todorović, Mitrović(Jović), Sokolov, Drobnjak(Vukašinović) , Ignjatović, Ivković, Petrovski, Panajotović, Ivanov(Janković). Za Zvezdu su nastupili: Kocić, Dudić, Bjegović, Bajčetić, Bunjevčević, Lalatović(Vitakić), Gvozdenović, Škorić(Pjanović), Jelić(Georgijevski), Aćimović i Pantelić.Pred 6000 gledalaca Bor je bio dostojan rival i promašio je nekokiko dobrih prilika a rezultat je tokom meča bio neizvestan, na kraju ipak 3:0 za C.Zvezdu. Strelci su bili Jelić u 24, Gvozdenović u 86 i Aćimović u 90 minutu.

U FK Bor ponikli su mnogi veliki igrači ili su u njemu kasnije igrali. Navodimo neke od najpoznatijih: Miloš Milutinović, Gastron Balduini, Volođa Ljaskovski, Bora Milutinović, Stojimir Murganović, Nedeljko Pilčević, Buda Gojković, Pava Rajzner, Franja Paulinc, Slobodan Perišić, Nemanja Radulović, Miodrag Z. Nikolić, Miodrag V. Nikolić, Stevan Komljenović, Jovan Hajduković, Ljubiša Dalanović, Boriša Đorđević, Ilija Zavišić, Slobodan Radović, Ištvan Šorban, Milija Brkić, Nebojša Krupniković, Ivica Dragutinović,Boban Nikolovski, Ivan Gvozdenović.